Vergi kaçakçıları radarda! Gelir İdaresi Başkanlığı göz açtırmıyor

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) gelirini doğru beyan etmeyen, vergi kaçıran mükelleflere yönelik denetimlerini sıklaştırdı. GİB ve TÜBİTAK tarafından birlikte geliştirilen KAŞİF uygulamasıyla her gün yaklaşık 4 milyon mükellef yapay zeka ile analize tabi tutulurken, yılın ilk yarısında 81 İlde gerçekleştirilen saha denetimlerinde 791 bin 82 mükellef denetlendi.

Vergi kaçakçılarına göz açtırmayan GİB, KAŞİF uygulamasıyla başkanlığın veri tabanı üzerinden hiçbir ön tanımlı kural olmaksızın tamamen makine öğrenmesi ile yapay zeka teknolojilerine dayanılarak günde yaklaşık 4 milyon mükellef analiz ediyor. Bu yöntemle potansiyel sahte fatura düzenleme girişimleri ile haksız KDV iadesi talepleri erken aşamada tespit edilebiliyor.

Kaşif çıktılarıyla yılın ilk yarısında vergi kayıp ve kaçağı ile uygulama ve denetim etkinliğine yönelik analiz çalışmaları neticesinde 621 bin 379 mükellef yakinen analize tabi tutuldu. Yapılan analiz çalışması sonucu riskli bulunan mükellefler ilgili vergi dairelerine bildirildi. Ayrıca 2026 Ocak-Haziran döneminde 81 İlde gerçekleştirilen saha denetimlerinde ise 791 bin 82 mükellef denetlendi.

Vergi kayıp ve kaçağı ile kayıt dışılığın önlenmesine yönelik olarak mükelleflerin finansal işlemleri takip edilerek gelir ve harcama durumları ile bu durumların ne ölçüde vergi beyanlarına yansıtıldığının mercek altına alınmasını amaçlayan “Nakit İşlem Modeli-Finansal İşlem Analiz Çalışması” geliştirme çalışmalarına da hızla devam ediliyor.

GÖNÜLLÜ UYUM, İZAHA DAVET

Bazı analizlerde kullanılan veriler ile ilgili gönüllü uyum kapsamında mükelleflerin bilgisine başvurulabilirken, bu durumda, defter ve belgeler kontrol ediliyor. Bu kapsamda 2026 yılı Haziran sonu itibarıyla, izaha davet müessesesi kapsamında izaha davet edilen mükellef sayısı 19 bin 892, gönüllü uyuma davet edilen mükellef sayısı ise 8 bin 974 olarak gerçekleşti.

Mesleki faaliyetleri dolayısıyla serbest meslek kazancı elde eden avukat, doktor, mimar ve mühendis mükelleflere yönelik olarak gelirlerini doğru beyan etmeleri için hedef odaklı bilgilendirme mektupları gönderildi.

AKARYAKIT MERCEK ALTINDA

Akaryakıt sektöründe vergi kayıp ve kaçağını önlemek amacıyla akaryakıt istasyonlarına yönelik düzenli olarak vergi denetimleri gerçekleştirilirken, yılın ilk yarısında 58 bin 470 pompanın denetimi gerçekleştirildi.

GELİRLERDE YÜZDE 38.7 ARTIŞ VAR

Yılın ilk yarısında vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38.7 oranında artarak 6 trilyon 619 milyar 741 milyon TL olarak gerçekleşti. Böylece vergi gelirlerinde yılın ilk altı ayında yıl sonu gelir hedeflerinin yüzde 47.9’u gerçekleşti.

Bu dönemde vergi gelirlerinde meydana gelen artışa en büyük katkıyı sağlayan kalemler sırasıyla; gelir vergisi (13.2 puan), kurumlar vergisi (6.2 puan) ve dâhilde alınan KDV (5.6 puan) oldu. Bu dönemde dış ticaret hariç vergi gelirleri yüzde 40.5 oranında artışla 5 trilyon 417 milyar 215 milyon TL olarak gerçekleşti. Ocak-Haziran 2026 döneminde gelir vergisi tahsilatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 54.6 oranında artarak 1 trilyon 785 milyar 288 milyon TL olarak gerçekleşti.