Hürmüz Boğazı’nda hasar büyük! Tamamen düzelmesi ne kadar sürecek?

İran Savaşı’nın başlamasından bu yana geçen yaklaşık 50 günde küresel petrol piyasasında 50 milyar doları aşan üretim kaybı yaşandı. İran Savaşı’nın başlamasından bu yana geçen yaklaşık 50 günde, üretilemeyen ham petrolün küresel piyasalardaki karşılığı 50 milyar doları aştı.

MODERN TARİHİN EN BÜYÜK ENERJİ ARZ KESİNTİSİ

Reuters hesaplamaları ve analist değerlendirmelerine göre, bu süreç modern tarihin en büyük enerji arz kesintilerinden biri olarak kayıtlara geçti.

KÜRESEL EKONOMİ BEŞ GÜN PETROLSÜZ KALDI

Verilere göre yaklaşık 500 milyon varil petrol küresel piyasadan çekildi. Bu miktar: Küresel havacılık talebinin 10 hafta boyunca durmasına, dünya genelinde tüm kara ulaşımının 11 gün kesilmesine, küresel ekonominin 5 gün boyunca petrolsüz kalmasına eşdeğer olarak değerlendiriliyor.

Ayrıca bu kayıp, ABD’nin yaklaşık bir aylık petrol talebine ya da Avrupa’nın bir aydan fazla tüketimine denk geliyor. Aynı miktar, ABD ordusunun yaklaşık altı yıllık yakıt tüketimine veya küresel deniz taşımacılığının dört aylık ihtiyacına karşılık geliyor.

KÖRFEZ’DEKİ ÜRETİM ÇÖKÜŞÜ HAVACILIĞI VURDU

Mart ayında Körfez ülkelerinde günlük yaklaşık 8 milyon varillik üretim kaybı yaşandı. Bu rakam, dünyanın en büyük petrol şirketlerinden Exxon Mobil ve Chevron’un toplam üretimine yakın bir seviyeye işaret ediyor.

Jet yakıtı ihracatı da sert şekilde düştü. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman’ın toplam ihracatı Şubat ayında 19,6 milyon varil seviyesindeyken, Mart ve Nisan’da toplam 4,1 milyon varile geriledi.

Bu kayıp, New York JFK ile Londra Heathrow havalimanları arasında yaklaşık 20 bin gidiş-dönüş uçuşu karşılayabilecek yakıta eşdeğer.

ELLİ MİLYAR DOLARLIK KAYIP ÜLKE EKONOMİLERİNE BEDEL

Petrol fiyatlarının savaş boyunca ortalama varil başına 100 dolar seviyesinde seyretmesi nedeniyle, üretim kaybı yaklaşık 50 milyar dolarlık gelir kaybına yol açtı.

Bu rakam, Almanya’nın yıllık gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 1’ine denk gelirken, Letonya veya Estonya gibi küçük ülkelerin toplam ekonomik büyüklüğüne eşdeğer bir kayba işaret ediyor.

ENERJİ ALTYAPISININ TOPARLANMASI YILLAR SÜREBİLİR

Hürmüz Boğazı’nda üretim ve sevkiyatın toparlanmasının zaman alması bekleniyor.

Küresel petrol stokları yalnızca Nisan ayında yaklaşık 45 milyon varil azaldı. Mart sonundan bu yana üretim kesintileri günlük yaklaşık 12 milyon varile ulaştı.

Kuveyt ve Irak’taki ağır petrol sahalarının normal seviyelere dönmesi 4-5 ay sürebilir. Ayrıca rafineri altyapısındaki hasar ve Katar’daki Ras Laffan LNG tesisindeki zarar nedeniyle bölgedeki enerji altyapısının tamamen eski haline dönmesinin yıllar alabileceği belirtiliyor.