Dünya borç içinde yüzüyor! Ülkeler uçurumun eşiğinde

Küresel ekonomide yüksek faiz, artan finansman ihtiyacı ve kamu harcamalarıyla birlikte devlet borçları yeniden gündemin üst sıralarına yerleşti. Kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı, ülkelerin ekonomik büyüklüklerine kıyasla ne kadar borç taşıdığını ortaya koyan önemli bir gösterge… Açıklanan projeksiyonlar, borç yükünün birçok gelişmiş ülkede yüksek seviyelere ulaştığını gösteriyor.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Nisan 2026 tarihli Dünya Ekonomik Görünümü projeksiyonlarına göre, büyük ekonomilerin önemli bölümünde brüt kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 100’ün üzerinde bulunuyor.

JAPONYA İLK SIRADA

Verilere göre Japonya yüzde 204,4’lük brüt kamu borcu/GSYH oranıyla büyük ekonomiler arasında ilk sırada bulunuyor. Bu oran, ülkenin kamu borcunun yıllık ekonomik üretiminin iki katını aştığına işaret ediyor.

İtalya yüzde 138,4 ile Japonya’yı takip ederken, ABD’de oran yüzde 125,8 seviyesinde bulunuyor. ABD’nin mevcut oranı, COVID-19 salgını döneminde kaydedilen yaklaşık yüzde 132’lik zirvenin altında olsa da borç yükünün hâlâ yüksek seyrettiğini ortaya koyuyor.

AVRUPA’DA DA BORÇ YÜKÜ YÜKSEK

Borç tablosu Avrupa’nın önde gelen ekonomilerinde de dikkat çekiyor. Fransa’da brüt kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 118,4’e ulaşırken, Birleşik Krallık’ta yüzde 103,6 seviyesinde bulunuyor. Buna karşılık Almanya yüzde 64,6’lık oranla yüzde 100 sınırının altında kalan tek büyük ekonomi olarak öne çıkıyor.

ÇİN VE KANADA DA LİSTEDE

Borç yükü yalnızca gelişmiş Batı ekonomileriyle sınırlı değil. Kanada’da brüt kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 110,7, Çin’de ise yüzde 106,9 seviyesinde bulunuyor. Böylece her iki ülke de yüzde 100 eşiğini aşan ekonomiler arasında yer alıyor.

Gelişmiş ekonomilerde ortalama borç oranının yüzde 108,2 olması, yüksek kamu borcunun tek tek ülkelerin ötesine geçen geniş kapsamlı bir problem olduğunu gösteriyor.

YÜKSEK BORÇ NEDEN RİSK?

Kamu borcunun yüksek olması tek başına bir borç krizinin yaşanacağı anlamına gelmiyor. Borcun hangi para biriminden alındığı, vadesi, faiz maliyeti, ülkenin ekonomik büyüme hızı ve devletin vergi gelirleri gibi unsurlar, borcun sürdürülebilirliğinde belirleyici rol oynuyor.

Bununla birlikte borç stoku büyüdükçe faiz ödemeleri bütçede daha fazla yer tutabiliyor. Böylece eğitim, sağlık ve altyapı gibi alanlara ayrılabilecek kaynaklar üzerinde baskı oluşabiliyor. Özellikle faiz oranlarının yüksek kaldığı dönemlerde borçların çevrilmesi daha maliyetli hâle geliyor.