Maliye yapay zekâyı devreye aldı! Vergi kaçaklarına yakın takip

Hazine ve Maliye Bakanlığı, yapay zekâ ve yeni nesil teknolojilerle vergi kayıp ve kaçağına karşı denetimleri sıkılaştırdı. 2026’nın ilk yarısında 81 ilde 791 bin mükellef denetlenirken, 621 bin 379 mükellef de risk analizine tabi tutuldu. Sigara ve alkollü içkilerde 17 bin bandrol denetimi gerçekleştirilirken, 62 milyon 856 bin lira özel usulsüzlük cezası kesildi.

İnşaat Demiri İzleme Sistemi kapsamında da 1.706 mükellefe yönelik denetimlerde 46 milyon 147 bin lira ceza uygulandı. GİB ve TÜBİTAK tarafından geliştirilen KAŞİF uygulamasıyla yapay zekâ kullanılarak günde yaklaşık 4 milyon mükellef analiz ediliyor. Sistem, sahte fatura girişimleri ve haksız KDV iadesi taleplerini erken aşamada tespit ediyor.

KAYIT DIŞINA KARŞI DENETİM SEFERBERLİĞİ

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yürüttüğü denetimlerde yılın ilk yarısında 354,2 milyar liralık matrah farkı ortaya çıkardı. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57 arttı.

Vergi incelemelerinde 265,2 milyar liralık matrah farkı bulunurken, bu alandaki artış yüzde 96,65 oldu. Tarhı önerilen vergi ve ceza tutarı 186,6 milyar lirayı aştı. İlk altı ayda 33 bin 455 mükellef incelenerek 101 bin 301 rapor hazırlandı.

“İzaha davet” uygulamasıyla mükelleflerin beyanlarını gözden geçirmesi sonucu 35,4 milyar liralık matrah artışı sağlandı. Artırılan vergi tutarı ise yüzde 10,41 yükselerek 3,05 milyar liraya ulaştı.

Gözetim çalışmalarında 36 bin 15 mükellefe yazı gönderilirken, matrahlar 21,8 milyar lira artırıldı ve beyan edilen zararlar 23,3 milyar lira azaltıldı. Stok gözetim programında da 301 mükellef kapsamında 540 milyon liralık matrah artışı sağlandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yürütülen denetim seferberliğine ilişkin yaptığı değerlendirmede kayıt dışı ile mücadelenin çok yönlü sürdüğünü vurguladı. Şimşek, “Mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz. Elde edilen sonuçlar, risk analizine dayalı denetim anlayışının etkinliğini ortaya koydu.” ifadelerini kullandı.