TÜBİTAK’ın “KUTUP-1001” isimli çağrısı kapsamında desteklemeye karar verdiği projeler arasında “Çok Düşük Frekans (VLF) Yakın Uzay Gözlemleri” çalışması da yer alıyor.

Bilim insanı Prof. Dr. Umran Savaş İnan, Koç Üniversitesi bünyesinde yürüttükleri projeye ilişkin detayları anlattı.

Uzay fiziğinde “yakın uzay” kavramının büyük önem taşıdığını belirten İnan, bu bölgenin atmosferin devamındaki “İyonosfer” ve “Manyetosfer” katmanlarını kapsadığını söyledi.

İnan, Dünya civarındaki uyduların yakın uzayın içinde yer aldığına işaret ederek, burada yaşanan fiziksel olaylara dikkati çekti.

Son dönemde yakın uzayın öneminin çok arttığını vurgulayan İnan, “Son yıllarda Elon Musk, yaklaşık 4 bin uydudan oluşan STARLINK sistemini kurdu. Toplamda dünya çevresindeki yakın uzayda ülkelerin teknolojik ve savunma sistemlerinin altyapısını oluşturan binlerce uydu mevcut. Bu uydulardaki elektronik cihazlar devamlı olarak radyasyona maruz kalıyor ve kullanım ömürleri kısalıyor.” dedi.

ANTARKTİKA’DA YAKIN UZAY KEŞFİ

İnan, Kuzey Amerika’nın Atlantik kıyılarında özellikle yıldırım ve şimşeklerin çok yoğun gerçekleştiğine dikkati çekerek, şöyle konuştu:

“Dünya’da her saniye düşen yıldırım ve şimşek sayısı 40-50’dir. Bunlardan çıkan enerji yani elektromanyetik alan, Dünya’nın manyetik alanlarını takip ederek binlerce kilometre uzağa gidip geri dönerek Antarktika’ya ulaşıyor ve burada kaydedilebiliyor. Dolayısıyla elektromanyetik alanın oluşturduğu sinyal, içinden geçtiği yerlerin özelliklerini taşıyor. Siz Antarktika’da otururken bir elektromanyetik anten kurup doğru tasarımlanmış bir alıcıyla bu sinyali ve özelliklerini izleyebilirsiniz.

Ben Stanford Üniversitesinde iken ABD’nin Antarktika yarımadasındaki Palmer İstasyonu’nda 30 yıldır topladığımız veriler var. Lakin, tek yerden veri elde ettiğimiz için elektromanyetik olayların zamansal değişkenliğini ölçebilsek de uzamsal dağılımını tespit edemiyoruz. Lakin aynı şimşekten oluşmuş olan sinyalleri Palmer İstasyonu’na yaklaşık 370 kilometre uzaklıkta olan Türkiye’nin Antarktika Araştırma Kampında (TARC) da ölçebilirsek bu oluşumların yakın uzaydaki uzamsal dağılımını izleyebilecek duruma geliriz.”

“GELECEK YIL İÇİN DETAYLI PLANLAMALAR YAPTIK”

İnan, tüm bu çalışmaların masraflı ve uzun sürelerde tasarlandığını ifade ederek, jeneratörsüz, güneş enerjili pille çalışan sistemler de düşündüklerini bildirdi.

Türkiye’nin Antarktika kampına, Georgia Üniversitesi’nde profesör olan eski doktora öğrencisiyle birlikte çalışarak bir gözlem cihazı ve bunu kullanacak bir de akademisyen gönderilmesini sağladıkları bilgisini veren İnan, ilk gözlemlerin oldukça başarılı olduğunu dile getirdi.

İnan, gelecek yıl için de detaylı planlar yaptıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Bu gözlemlerin amacı, Kuzey Yarım Küre’de çakan şimşeklerden oluşan, uzaya giden, uzayı gezdikten sonra dünyaya tekrar gelen ve burada ölçüldüğünde gezindiği yerlerin özelliklerini taşıyan sinyallerin özelliklerini anlamak. Bu elektromanyetik alanlar ve radyasyon kuşakları, uyduların kullanım ömürlerini belirliyor. Bu ömrü belirleyen şey radyasyonun yoğunluğu. Güneş patlamaları olunca radyasyon seviyeleri artıyor.

Ancak biz uydunun uzayda kaldığı süreyi uzatmaya yardımcı olabiliriz. Örneğin uydular daha az radyasyon geçen yerlerde konumlandırabilir veya uyduya radyasyon koruyucu eklenebilir. Böylece uyduların ömrü uzar. Uydu çalışmaları zaten oldukça pahalı. Çalışmalarımızla yakın uzaydaki fiziksel etkileşimleri daha iyi anlayıp dünya etrafındaki uyduların daha verimli tasarlanmasına ve sektörün ülke ekonomileri üzerindeki baskısının azaltılmasına katkı sağlayabiliriz.”

Türkiye’nin Antarktika kampının 30 gün sürdüğünü aktaran İnan, “Devletimizin önümüzdeki yıllarda, Antarktika kampını 365 gün çalışılabilecek bir istasyon haline döndürme planları var. Antarktika Anlaşması’na göre buradaki devletlerin varlığı sadece bilimsel çalışma nedeniyle oluyor. Bilimsel çıktıların en üst seviyede olması dolayısıyla çok önemli. Stanford’daki çalışmalarımın ve benim mezun ettiğim ve şimdi akademisyen olan eski öğrencilerimin çalışmalarıyla Türkiye’nin Antarktika gözlemleri ile çıkabilecek yayınlar, en iyi dergilerde yayımlanabilecek ve Türkiye’nin Antarktika kampının görünürlüğünü ve bilimsel çıktı seviyesini artıracaktır.”

The post Türkiye’den yakın uzayın keşfi için hamle: Yeni projeler geliyor! appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

Teknopark İstanbul’da kurulmuş, alanında A’dan Z’ye ürün ve proje geliştirebilen Türkiye’nin ilk ve tek nükleer endüstri firması IRADETS, TÜBİTAK ile işbirliği protokolü imzaladı.

Teknopark İstanbul’dan yapılan açıklamaya göre, ‘Türkiye’nin derin teknoloji merkezi Teknopark İstanbul’da faaliyet gösteren IRADETS firması savunma sanayii, sağlık endüstrisi, malzeme bilimi, uzay ve havacılık sektörlerinde radyasyon etkileşimleri alanlarında ürün, proje ve hizmetler gerçekleştiriyor.

IRADETS, Tübitak Uzay ile imzaladığı protokol kapsamında, uzaya gönderilecek elektronik, elektromekanik cihazların, materyallerin ve yaşayan organizmaların yörüngedeki radyasyon ortamının etkilerinden korunması için geliştirdiği ürün ve projeleriyle yer alacak.

-Radyasyon ölçümleri uzayda yürütülen çalışmalar için hayati önem taşıyor

Açıklamaya göre, dünyada radyasyon düzeyi atmosferin filtreleme özelliği sayesinde uzaya kıyasla oldukça düşük. Ancak uzayda gerçekleştirilen faaliyetlerde yüksek radyasyona maruz kalınıyor. Bu yüksek radyasyon hem uzayda çalışan personel açısından hem de yörüngede faaliyet gösteren cihazlar açısından oldukça yüksek riskler barındırıyor. Bu nedenle radyasyon oranlarının tespiti ve olası etkilerine karşı önlem yöntemleri geliştirilmesi projelerin devamlılığı açısından son derece önemli bir konu olarak görülüyor.

IRADETS tarafından geliştirilen cihazlar uzayda bulunan uydular üzerine uygulanabilecek ve radyasyon alarm sistemi olarak kullanılabilecek. Bu sayede hem yeryüzünde hem de uzayda bulunan yüksek teknolojili cihazların ve personelin güvenli çalışması mümkün olacak, uzay projelerinde yaşanabilecek tehlikelerin önüne geçilecek.

Uzay ve dünyada radyasyon ölçümü alanında 3 farklı noktada faaliyet gösteren IRADETS, uzay radyasyonuna karşı ESA/NASA standartlarına uygun testlerin yapılarak raporlanması, ürettiği radyasyon detektörleri ile personellerin kullanacağı elektronik dozimetreler ve radyasyon simülatörleri ile gerek uzayda gerek yeryüzünde organizmalar üzerindeki radyasyonun etkilerini simüle edecek uygulamalar ile Türkiye’nin bu alanda hizmet sunan tek firması konumunda.

‘BİR TÜRK EKİBİN BU KABİLİYETE SAHİP OLMASINDAN ÖTÜRÜ GURURLUYUZ’

Açıklamada konuya ilişkin değerlendirmesine yer verilen Teknopark İstanbul Genel Müdürü Muhammet Fatih Özsoy, ‘Derin teknoloji merkezimizde faaliyet gösteren tüm firma ve kuruluşlar ülkemizin yüz akı projelerinde yer almaya devam ediyor. Projelerin tüm aşamalarında yerlilik ve millilik oranının artmasından duyduğumuz memnuniyeti paylaşmak istiyorum.’ diyerek şunlara dikkati çekti:

‘ Son yıllarda uzay faaliyetleri tüm ülkelerin ve kuruluşların hedeflediği bir nokta, Türkiye olarak biz de aynı amaçla projeler geliştiriyoruz, bu projeler çok katmanlı süreçler. TÜBİTAK ve IRADETS arasında imzalanan protokol son derece önemli, uzaya gerçekleştirilecek her hamlede radyasyon son derece kritik bir konu, alanında tek olan firmamızın derin teknoloji merkezimizde faaliyet gösteriyor olmasından ve bir Türk ekibin bu kabiliyete sahip olmasından ötürü gururluyuz. Teknopark İstanbul olarak küçük büyük tüm firmalarımıza sağladığımız desteklerin olumlu sonuçlarını almaya devam ediyoruz.’

Açıklamada aktarılanlara göre, ‘Teknopark İstanbul ve Tübitak Ortak Projeleri arasında, KÜP-SAT Üzerinde Konumlandırılacak Geniş Enerji Aralığına Sahip Yenilikçi, Çok Amaçlı Parçacık Dedektör Sistemi, Madde Radyasyon Etkileşimi Simülatörü (MRADSIM), IMRT, Brakiterapi ve Dış Alan Ölçümlerinde, Gerçek Zamanlı, Hassas, 3-D Doz Profili İçin İnovatif Radyasyon Dedektörleri Geliştirilmesi (GZH3DOZ) ve Uzay Radyasyonuna Karşı Kalifikasyon Testleri Düzeneklerinin Gerçekleştirilmesi (URAT)’ yer alıyor.

Teknopark İstanbul’da gerçekleştirilen projeler ise ‘IRADCAM İnovatif Taşınır Tıbbi 3D Gama Kamera Sistemi, MRADSIM, Uzay Radyasyonuna Dayanıklılık Analiz Sistemi Geliştirilmesi ve IRADCAL, Tübitak Uzay için geliştirdiğimiz Türk Ay Projesinde kullanılacak olan Detektör Sistemi’ şeklinde bildirildi.

The post “Türk Ay Misyonu”na Teknopark İstanbul imzası appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.