İş gücü piyasasının ihtiyaçlarını ve üretim dengelerini gözeten yeni bir asgari ücret modeli üzerinde çalışma yürütülüyor. Edinilen bilgilere göre, farklı sektörlerin maliyet yapıları ile iller arasındaki ekonomik farklılıkların dikkate alınacağı ‘sektörel ve bölgesel asgari ücret’ modeli üzerinde değerlendirmeler yapılıyor.

Hükümet tarafından yürütülen çalışmada, çalışanların alım gücünün korunması, istihdamın artırılması ve işletmelerin rekabet gücünün desteklenmesi hedefleniyor. Özellikle iş gücü maliyetlerinin yüksek olduğu sektörler ile yaşam maliyetlerinin farklılık gösterdiği bölgeler için alternatif uygulama modelleri değerlendiriliyor.

‘DENGELER’ GÖZETİLECEK

Çalışma ile ilgili olarak, herhangi bir düzenleme yapılması halinde sosyal tarafların görüşlerinin alınacağı ve çalışanların hak kaybına uğramayacağı, işverenlerin ise sürdürülebilir üretim yapabileceği bir dengenin gözetileceği ifade ediliyor. Hazırlık sürecinde farklı ülkelerde uygulanan sektörel ve bölgesel ücret modelleri de mercek altına alındı. Çalışmalar kapsamında, Türkiye’nin ekonomik yapısına en uygun sistemin belirlenmesi için kapsamlı analizler yürütülüyor.

NİHAİ KARAR ŞEKİLLENECEK

Çalışmanın olgunlaşmasının ardından ekonomi yönetimi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda nihai kararın verilmesi bekleniyor. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde, uygulanacak modelin kapsamı, geçiş süreci ve denetim mekanizmaları ayrıntılı şekilde belirlenecek.
Henüz kesinleşmiş bir karar bulunmadığı, yürütülen çalışmaların temel amacının üretim, istihdam ve çalışanların refahı arasında kalıcı bir denge oluşturacak en uygun modeli ortaya koymak olduğu ifade ediliyor.

HER EYALETTE FARKLI ÜCRET

KANADA: Asgari ücret eyaletlere göre belirleniyor. Ontario, British Columbia ve Alberta gibi eyaletlerin farklı asgari ücretleri bulunuyor.

JAPONYA: Asgari ücret 47 idari birimin her biri için ayrı belirleniyor. Tokyo en yüksek, kırsal bölgeler ise daha düşük asgari ücrete sahip.

ÇİN: Eyaletler ve büyük şehirler kendi ekonomik koşullarına göre farklı asgari ücretler uyguluyor.

HİNDİSTAN: Eyaletler ve bazı sektörler bazında farklı asgari ücretler belirlenebiliyor.

SEKTÖREL ASGARİ ÜCRET AVRUPA’DA ÇOK YAYGIN

ALMANYA: Ülke genelinde yasal asgari ücret bulunuyor. Bunun yanında toplu iş sözleşmeleriyle bazı sektörlerde yüksek asgari ücret uygulanabiliyor.

İTALYA: Yasal bir ulusal asgari ücret yok. Ücretler sektör bazlı toplu iş sözleşmeleriyle belirleniyor.

AVUSTURYA: İtalya’ya benzer şekilde ücretler çoğunlukla sektörlere göre toplu sözleşmelerle düzenleniyor.

BELÇİKA: Ulusal taban ücretin yanı sıra birçok sektörde daha yüksek ücret seviyeleri toplu sözleşmelerle belirleniyor.

AMERİKA’DA İKİ SİSTEM UYGULANIYOR

MEKSİKA: Ülke, asgari ücret bakımından farklı ücret bölgelerine ayrılmış durumda. Bazı sınır bölgelerinde daha yüksek asgari ücret uygulanıyor.

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ: Federal asgari ücret bulunmasına rağmen eyaletler ve hatta bazı şehirler daha yüksek asgari ücret belirleyebiliyor. Ayrıca bazı sektörlerde farklı ücret kuralları uygulanabiliyor.

The post Hükümet asgari ücret için yeni modeli masaya yatırdı: Sektöre ve bölgeye göre değişecek appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

Dünyanın en zengin isimleri arasında yer alan Elon Musk, teknoloji dünyasında doğru çalışanı bulmanın sanıldığı kadar kolay olmadığını belirterek işe alım süreçlerine dair dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Mikro yönetim tarzıyla bilinen Musk, özellikle şirketlerinin kuruluş dönemlerinde işe alım sürecine doğrudan katıldığını ve SpaceX’in ilk yıllarında ilk birkaç bin çalışanla bizzat görüştüğünü ifade etti.

Stripe’ın kurucu ortağı John Collison ve teknoloji podcast yayıncısı Dwarkesh Patel ile katıldığı ortak yayında konuşan Musk, artık ekibinden adaylarda “etki bırakan” bir izlenim aramalarını istediğini söyledi. Ona göre özgeçmiş ne kadar güçlü olursa olsun, belirleyici olan kısa görüşmede oluşan izlenim oluyor.

“ÖZGEÇMİŞE DEĞİL, GÖRÜŞMEYE GÜVENİN”

Nefes’ten Ömür Kırbaşlı’nın haberine göre Musk, işe alımda en önemli unsurun adayla yapılan görüşme olduğunu vurgulayarak, “Eğer 20 dakikalık bir görüşmenin sonunda ‘vay’ dedirtmiyorsa, kâğıttaki başarıların çok bir önemi yok” ifadelerini kullandı. Tesla’nın üst düzey yönetiminde ortalama çalışma süresinin 10-12 yıl olduğunu belirten Musk, şirketin hızlı büyüme dönemlerinde yönetim kadrosunda daha fazla değişim yaşandığını da dile getirdi.

Ayrıca geçmişte Apple gibi şirketlerin Tesla’dan çok sayıda mühendis ve yönetici transfer etmeye çalıştığını, bu süreçte bazı çalışanlara yüksek maaş teklifleri yapıldığını da aktardı.

ŞİRKET İÇİ DEĞİŞİMLER VE YÜKSEK KAZANÇLAR

Musk, işe alımda yalnızca teknik yeteneklerin değil, karakter özelliklerinin de kritik olduğunu belirterek “İyi bir insan mı, güvenilir mi, çalışkan mı?” sorularının en az teknik beceriler kadar önemli olduğunu söyledi. Bu kriterlere geçmişte yeterince ağırlık vermediğini de kabul etti.

Son dönemde Musk’ın şirketlerinde üst düzey yönetici değişiklikleri dikkat çekerken, bazı isimlerin farklı girişimlere yöneldiği, bazılarının ise yoğun iş temposu ve stratejik görüş ayrılıkları nedeniyle ayrıldığı belirtildi. xAI’ın eski finans yöneticisi Mike Liberatore’nin kısa süreli görevinden sonra OpenAI’a geçmesi de bu süreçte öne çıkan örneklerden biri oldu.

Musk ayrıca OpenAI ve Apple’a karşı açtığı antitröst davasına değinirken, bu şirketlerin rekabeti kısıtladığı iddiasını gündeme taşıdı. Söz konusu şirketler ise Musk’ın iddialarını reddederek karşı suçlamalarda bulunmuştu.

Öte yandan Musk’ın şirketlerinde uzun süre kalan bazı çalışanların önemli kazançlar elde ettiği de aktarıldı. SpaceX’in halka arz süreciyle birlikte bazı üst düzey yöneticiler ve erken dönem çalışanlar milyar dolarlara ulaşan servetlere sahip olurken, bazı eski çalışanların da hisse satışlarıyla milyonlarca dolar kazanç elde ettiği bildirildi.

The post Elon Musk işe alım sırrını açıkladı appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

Bankalar, yeni emekli müşterileri çekmek için nakit promosyondan ek kampanyalara kadar geniş kapsamlı rekabete girdi. Konuşulan rakamlar 12 bin ile 30 bin arasında değişiyor.

Yılın son ayına girilmesiyle birlikte emekli banka promosyonlarında rekabet adeta zirve yaptı. Bankalar milyonlarca emekliyi kendi bünyelerine çekebilmek için nakit ödemelerden ek kampanyalara kadar geniş bir yelpazede avantajlar sunuyor.

Promosyon tutarları kurumdan kuruma değişirken, piyasadaki teklifler 12.000 TL ile 30.000 TL arasında seyrediyor. Bazı bankalar yalnızca nakit promosyon verirken, bazıları ek alışveriş ödemeleri, kart avantajları veya faiz indirimleri ile toplam kazancı daha da yükseltebiliyor.

ÖZEL BANKALARIN BİR KISMI 30 BİN TL’YE VARAN KAZANIMLAR VADEDİYOR

Sektördeki rekabette, bazı bankalar 12.000 TL civarında standart promosyon paketleri sunarken, özel bankaların bir kısmı 20.000 TL’nin üzerine, hatta 30.000 TL’ye varan toplam kazanımlar vadeden kampanyalarla dikkat çekiyor.

Bunun içinde yalnızca nakit promosyon değil, 9 aya yayılan ek kazanımlar, kredi kartı harcamalarına bağlı geri ödemeler ve dijital bankacılık kullanım ödülleri de yer alıyor.

KADEMELİ TEKLİF

Emekliler, promosyon alabilmek için genellikle 3 yıl boyunca maaş alma taahhüdü veriyor. Bazı bankalar maaş aralığına göre kademeli promosyon sunarken, bazıları ek koşulsuz nakit ödüllerle toplam promosyon miktarını artırıyor.

SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki SGK emeklileri, şube, mobil uygulama veya internet bankacılığı üzerinden başvuru yapabiliyor.

Tekliflerin çeşitlenmesi promosyon rekabetini daha da hızlandırmış durumda. Bankalar yıl bitmeden yeni müşterileri kazanmak için yarışırken, maaşları eridiği için geçim savaşı veren emekliler için bu dönem en yüksek teklifleri karşılaştırmak için bir fırsat sunuyor.

The post Emeklilere yıl sonu müjdesi! Promosyon yarışı kızıştı, rakamlar 30 bin TL’ye dayandı appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

ÖTV artışı sonrası araç piyasasında dalgalanma başladı. Yeni ÖTV düzenlemesi kapsamında otomobil fiyatları yükselse de bazı modellerin fiyatında düşüş görüldü.

Geçtiğimiz günlerde, binek otomobillerin ÖTV oranlarına esas ÖTV matrahları ile oranları yeniden belirlenmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlanmıştı.

ÖTV artışı sonrası araç piyasasında dalgalanma başladı. İkinci el fiyatları yükselirken, sıfır araçta bazı markalar zam yaptı, bazıları ise kampanyalarla öne çıktı. Özellikle elektrikli araçlarda görülen fiyat artışının ardından, Türkiye’de en çok satış yapan markalar, indirime giderek elektrikli araç müşterilerini kendilerine çekmeye yöneldi.

Fiyatı düşen otomobil modellerinin bazıları şöyle: Fiat Egea Sedan, Volkswagen T-Cross, Volkswagen Polo, Volkswagen Taigo, Opel Frontera, Citron C4, Citron C4 X, Opel Corsa, Honda Jazz e:HEV, Citron C3 Aircross SUV ve BYD SEAL U EV.

Fiyatı artan otomobil modellerinin bazıları şöyle: Tesla Model Y Standart Range, Togg T10X, Elektrikli Mini Cooper Countryman, Volkswagen Amarok, Otokar Foton Tundland, Toyota Hilux, BYD Seal U DM-i ve Volkswagen ID.4 125kW Pure.

The post ÖTV zammı sonrası otomobil piyasasında sürpriz! appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

Bakanlığın “6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ”i ve “6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ”i Resmi Gazete’de yayımlandı.

Bakanlıktan edinilen bilgiye göre, tebliğlerle, 1 Eylül 2024-31 Ağustos 2028 dönemini kapsayacak şekilde su ürünleri kaynaklarının korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması için avcılığa ilişkin yükümlülük, sınırlama ve kurallar düzenlendi.

Bu kapsamda, hamsi, mavi yüzgeçli orkinos, deniz patlıcanı, beyaz kum midyesi, yılan balığı, tıbbi sülük ve inci kefali olmak üzere 7 türe ilişkin toplam avlanabilir miktarlar belirlendi.

Tarımsal Üretim Planlaması uygulamasıyla tebliğ hükümleri uyumlu hale getirildi. Bazı alanlar su ürünleri avcılığına kapatılırken, alamana (voli) ağları ile uzatma ağlarına, derinlik ve göz açıklığı düzenlemesi getirildi.

BAZI ENDEMİK SU ÜRÜNLERİ KORUMA ALTINA ALINDI

Ayrıca, leopar sazanı ve Batman bantlı çöpçü balığı gibi biyoçeşitlilik açısından önemli endemik su ürünleri türlerinin avcılığı da tamamen yasaklanarak, bu türler koruma altına alındı.

Bazı su ürünleri türlerinin avcılığına da asgari avlanılabilir boy uzunluğu getirilirken, bazı türlerde boy uzunlukları yeniden düzenlendi.

Tebliğlerle, amatör amaçlı su ürünleri avcılığına bazı yeni uygulamalar getirildi. Ticari avcılıkta koruma altında olan türlerin amatör kapsamdaki avcılığı da yasaklandı.

Balıkçılık üretiminin yüzde 60’ını oluşturan hamsi, ilk etapta üretim planlaması kapsamına alındı. Sürecin tamamlayıcı unsuru olarak hamsinin toplam avlanabilir miktarı 400 bin ton olarak tespit edildi.

Toplam avlanabilir miktarları, bölgesel farklılıklar, av araçları ve avlanma kapasiteleri göz önüne alınarak sektör paydaşlarıyla yönetilecek. Bu uygulama, denetim ve izleme sistemleriyle desteklenerek halkın güvenilir ve sağlıklı gıdaya ulaşmasına katkı sağlanması hedefleniyor.

Tebliğler, 1 Eylül’de yürürlüğe girecek.

The post Su ürünleri avcılığındaki sınırlama ve kurallar yeniden düzenlendi appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı kararlara göre, “154 kV (Kula-Alaşehir) Brş.N-İzdemir Arazi GES TM Enerji İletim Hattı Projesi” ve “154 kV Çoruh Transformatör Merkezi Sahası ve İlave Yol Güzergahı Projesi” kapsamındaki bazı taşınmazlar Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) tarafından acele kamulaştırılacak.

Bazı doğal gaz boru hattı ve hot-tap noktası projelerinin yapımı amacıyla ihtiyaç duyulan taşınmazların ve Malatya’nın Yeşilyurt ilçesi, Cihadiye ile Fatih Mahalleleri sınırları içerisindeki bazı taşınmazların da acele kamulaştırılması kararlaştırıldı.

Adana Yumurtalık Ceyhan Sanayi Alanı olarak belirlenen alanın da sınırları gösterildi. Zonguldak Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nin sınırları değiştirildi.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi ve Türk-Alman Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Ataşehir Ek Alanı olarak belirlenen alanın sınırları ve koordinatları gösterildi.

AA’nın haberine göre; tarım alanında, Çanakkale, Balıkesir ve Kastamonu’nun bazı noktalarında arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri yapılmasına karar verildi.

Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerine tahsis edilen sermayenin 200 milyon liraya çıkarılması kararlaştırıldı.

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli sayılı listede yer alan bazı malların özel tüketim vergisi oranlarına esas özel tüketim vergisi matrahlarının yeniden tespiti hakkındaki ekli kararın yürürlüğe konulmasına karar verildi.

Milli Savunma Bakanlığı tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3’üncü Maddesinin (n) Bendi Kapsamında yapılacak mal ve hizmet alımlarına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığının bazı satış ve imar değişikliklerine ilişkin kararlarına da onay verildi.

The post 5 alanla ilgili yeni karar! Cumhurbaşkanı imzayı attı appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

Toplu Konut İdaresi (TOKİ) eliyle yürütülen İlk Evim Projesi tüm hızıyla yükseliyor. Geçtiğimiz yıl 25 Ekim’de temelleri atılan 250 bin sosyal konutun ilk etabında önemli ilerleme kaydedildi. Aradan geçen 8 aylık süreçte bazı konutlar tamamlanma noktasına gelirken bazılarının da kaba inşaatı bitti, çatıları konuldu. Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut projesi olma özelliği taşıyan proje için 81 şehirde 250 bin konutun kuraları da tamamlandı.

ÇATI GÖRÜNDÜ, KAPI PENCERE TAKILACAK

İlk etapta temeli atılan Aydın, Ankara, Afyonkarahisar, Erzurum ve Manisa’da konutların kaba inşaatları büyük oranda tamamlandı. Bazı konutların çatıları dahi yerleştirildi. Konutların kısa süre içerisinde kapı, pencere gibi kısımlarının takılması planlanıyor. Bunların yanı sıra Mardin, Aksaray, Denizli, Düzce ve Isparta’da da konutlarda ciddi ilerleme kaydedildi. Bu şehirlerdeki konutlar kat kat yükseliyor. Bazı konutların henüz demirleri bağlanırken, bazı konutların da son katı inşa ediliyor. İnşaatlar tamamen bittiğinde ince işçiliği yapılarak, hak sahiplerine teslim edilecek.

17 ŞEHİRDE ÇALIŞMA VAR

Projenin ilk etabı için Ankara’da 2 bin 171, Kırşehir’de 458, Yozgat’ta 141, Konya’da 206, Kahramanmaraş’ta 210, Diyarbakır’da 158, Elazığ’da 88, Tunceli’de 118, Erzurum’da 158, Amasya’da 87, Bolu’da 206, Zonguldak’ta 595, Afyonkarahisar’da 364, Uşak’ta 158, Manisa’da 78, Aydın’da 265, ve Muğla’da 154 konut olmak üzere 5 bin 615 konutun temelleri eş zamanlı atıldı.

İKİ PROJENİN KONUTLARI EŞ ZAMANLI TESLİM

Kahramanmaraş merkezli büyük depremler nedeniyle yıkılan konutlar ile İlk Evim Projesi kapsamında yapılacak konutlar aynı anda yükseliyor. Sosyal konut kapsamında Gaziantep’te 10 bin 24, Adana 6 bin 356, Şanlıurfa 6 bin, Diyarbakır 4 bin 800, Hatay 4 bin 450, Kahramanmaraş 3 bin 101, Malatya 2 bin 251, Adıyaman bin 750, Elazığ bin 651, Osmaniye 1550, Kilis 500 konut yapılacak. Bunların yanı sıra ilk etapta 319 bin deprem konutu inşa edilecek. Bölgeye toplam 361 bin 433 konut yapılması planlanıyor. İlk etap sosyal konutların ve deprem konutlarının eş zamanlı olarak hak sahiplerine teslim edilmesi planlanıyor. İlk Evim konutlarının teslim tarihi deprem sebebiyle ertelenmeyecek. 250 bin konut daha önce planlandığı gibi 2 yıl içerisinde teslim edilecek.

The post İlk Evim’in pencereleri takılıyor appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.

Selçuk Bayraktar İnsansız Savaş Uçağı MİUS’un ürettim hattına girdiğini ve adının Bayraktar “KIZILELMA” olduğunu duyurdu.

Selçuk Bayraktar, sosyal medya hesabından, “Üretim hattına 3 buçuk yıl sonra daha büyük ve daha çevik bir balık girdi. MİUS – İnsansız Savaş Uçağı: Bayraktar KIZILELMA Yolda geliyor, takipte kalın..” paylaşımında bulundu.

Bayraktarın paylaşımı kısa süre içinde büyük beğeni topladı.

İşte o paylaşım:

GEÇTİĞİMİZ HAFTA SİNYALİ VERMİŞTİ

Geçtiğimiz haftalarda MÜSİAD’ın programına katılan BAYKAR Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, insansız savaş uçağının ilk prototipinin ilk uçuşunu gelecek yıl hedeflediklerini belirterek, “Bayraktar TB-3 hem de Muharip İnsansız Uçak Sistemi (MİUS) devreye girdiğinde muharebede devrim yapacaklar” sözleriyle tarihe not düşmüştü. 

KIZILELMA NEDİR?

En eski kaynaklardan başlayarak kızılelma tabirinin nereden geldiği açıkça belirtilmeksizin “erişilmesi istenen ülkü, elde edilmesi amaçlanan muhayyel yer” anlamında kullanıldığı görülmektedir. Bazı araştırmacılar, tabirin köklerinin Uzakdoğu’da mitolojik çağlara kadar uzandığını ortaya koymaya çalışırken bir kısmı da insanlık tarihi kadar eski olan bu motifin Batı dünyasında da mevcut olduğunu belirtir. Bazı çağdaş araştırmacılara göre ise ilk defa Orta Asya’da Türkler arasında doğan bu ülkü, Ergenekon destanında Ergenekon’dan dışarı çıkma ve kaybedilmiş olan eski yurdu tekrar ele geçirme ideali şeklinde görülür. Kavram zamanla, gerçekleştirilmesi düşünülen idealleri ve zaptedilmesi gereken yerleri belirleyen bir sembol haline dönüşür. Orta Asya’da Oğuz Türkleri için kızılelma, hangi yöne giderlerse gitsinler hedefleri ve kazandıkları zaferin adı haline gelir.

Batı kaynaklarında asâ ile birlikte hükümdarlık alâmeti olarak kullanıldığı belirtilen kızılelma bazılarına göre İtalya’da Roma şehri, bazılarına göre de Roma’daki Saint Pierre Kilisesi’nin üzerinde bulunan ve denizden de görülebilen altın yaldızlı küre ya da bu kilisenin üstü kırmızı bakırla kaplanmış kubbesidir. Ancak bu ideal Osmanlılar’da biraz daha farklı bir anlam kazanır. Oğuzlar, Selçuklular ve Osmanlılar tarafından Roma ve Bizans imparatorluklarının hâkimiyeti altındaki ülkelerin fethedilmesiyle Türkler’in cihan hâkimiyetinin gerçekleşeceği düşüncesine varılması birbirini tamamlayıcı mahiyette ideallerdir. Bundan dolayı özellikle İstanbul’un fethi bir anlamda kızılelma idealinin gerçekleşmesi şeklinde yorumlanmıştır.

Bizans döneminde Ayasofya’nın önünde dikili bir sütun üstünde at üzerindeki Iustinianos heykelinin elinde altından bir küre bulunmaktaydı. Bu şekilde bütün dünyayı hâkimiyeti altında tuttuğuna inanılan imparatorun elindeki kürenin (kızılelma) yere düşmesi, Bizans da dahil birçok ülkenin Türkler tarafından zaptedileceğine ve imparatorluğun çöküşüne işaret sayılmıştı. Ayrıca burada yer alan bir kitâbede, “Bu top benim elimde durduğu sürece dünyaya sahibim” sözlerinin yazılı bulunduğu; Iustinianos’un, “Beni yıkacak kimse buradan geçecektir” dediği de rivayet edilmektedir. Bizans halkı tarafından imparatorun sağ elinin sihirli bir güçle donanmış olduğuna, sol elinde bulunan altınla kaplı bronz kürenin de devletin refah ve ıstırabını sembolize ettiğine inanılıyor, şehirde yaşayan halk zaman zaman heykelin önüne gelip ümit ve korkuyla şehrin geleceğini düşünüyordu. 1317’de kürenin üzerindeki haç bir fırtınada düştüğü zaman halk büyük bir korkuya kapılmış, daha sonra elma biçimindeki top da düşüp parçalanınca bundan yakında devletin parçalanıp yıkılacağı mânası çıkarılmıştır. Diğer bir rivayete göre de heykelin elindeki top Fâtih Sultan Mehmed’in İstanbul’u kuşatmasından kısa bir süre önce düşmüş, İmparator Konstantin iki defa onu tekrar yerine koymayı denemişse de başaramamıştır. Bazı hıristiyan seyyahlara göre cihan hâkimiyetinin tılsımını taşıdığına inanılan altın küre Bizans İmparatorluğu’nun uğuru sayılıyordu. XV. yüzyılda heykelin yıkılması ve kürenin yere düşmesi birçok ülkenin elden çıkacağına, bu ülkelerin Türkler tarafından fethine ve imparatorluğun çöküşüne işaret sayılmıştı. Gerçekte ise bu elma (Reichapfel) İstanbul’un Türkler’ce fethinden çok önce kaybolmuştu. Seyyah Clavijo, 1403’te bunun hâlâ yerinde olduğunu söylerken Bavyeralı Knappe Schiltberger 1427’de artık onu orada görememiştir. Evliya Çelebi ise Hz. Muhammed’in doğumu sırasında Nemrud’un âteşkedesinin söndüğünü, Tâk-ı Kisrâ ile birlikte Ayasofya ve Kızılelma-yı Rûm Kubbesi’nin de çöktüğünü yazmaktadır.

Carl Brockelmann ve Martin Hartmann, kızılelmanın menşeinin Hesperides’in altın elmalarından geldiğini ve bunda da Batı dünyasının ideal ülkelerinden birinin tasavvur edildiğini ileri sürerken August Fischer bunu cihan hâkimiyetinin bir sembolü olarak gösterir. Bir kısım araştırmacılar ise kızılelmanın Doğu ülkelerinde de hükümdarlık alâmeti sayıldığını gösteren çeşitli tarihî kayıtlar üzerinde durmaktadır.

Kızılelma Osmanlı padişahlarınca da hükümdarlık alâmeti sayılmıştır. Topkapı Sarayı Müzesi’nde bulunan Osmanlı padişahları albümünde (Bağdat Köşkü, nr. 408, vr. 32a), Çelebi Sultan Mehmed’den III. Murad’a kadar sekiz padişahtan yedisinin elinde birer elma resmedilmiştir. Fâtih Sultan Mehmed, II. Bayezid ve II. Selim bu elmaları sol ellerinde, diğerleri sağ ellerinde tutmakta, Yavuz Sultan Selim’in ise iki elinde iki elma bulunmaktadır. Ayrıca çeşitli kaynaklarda, Fâtih Sultan Mehmed devrinden başlayarak III. Selim dönemine kadar Türk askerlerinin dillerinden düşürmediği, “Padişahım, biz senin uğrunda ta Kafdağı’nın ötesine, kızılelmaya dek varırız” sözleri Osmanlılar’ın ebedî saltanatının bütünlüğü anlamında kullanılmıştır (Tebly, s. 36 vd.).

İstanbul’un fethinden sonra Türk milletinin hedef ve ideali Roma’ya yönelince burası bir kızılelma olmuştur. Fâtih Sultan Mehmed’in veziri Gedik Ahmed Paşa’nın Otranto Seferi, Kanûnî Sultan Süleyman’ın Korfu ve Pulya seferleri, Barbaros Hayreddin Paşa’nın Reggio seferi, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın Viyana Kuşatması hep kızılelma idealiyle açıklanmaya çalışılmıştır.

Kosova Meydan Savaşı’nın kazanılıp Sırbistan’ın Osmanlı topraklarına katılmasında önemli rol oynayan ve babasının yerine tahta geçen Yıldırım Bayezid cülûs tebriği için Edirne Sarayı’na gelen Venedik, Ceneviz ve diğer İtalyan devletlerinin barış ve ticaret anlaşmalarını yenilemek isteyen elçilerine, Osmanlı Devleti sınırları içinde ticaretin tabii bir hal olduğunu söyledikten sonra anlaşma yapılmasını reddetmiş ve, “Roma’ya kadar gidip Saint Pierre Kilisesi’nin mihrabında atıma yem vereceğim” sözleriyle Roma (Rum papa) kızılelmasının, henüz doğu kızılelması (İstanbul) fethedilmeden önce Türk ülkesinin haritasına girmiş olduğunu resmen ilân etmiştir.

Peçuylu İbrâhim, “Ehl-i İslâm kızılelmaya değin fethetseler gerektir deyü lisân-ı halkta şâyi‘dir, lâkin bu kelâmın me’hazı ve sebebi mâlûm değildir”; başka bir yerde de, “Sınır taşı gibi bir alâmet için vaz‘olunmuştur” derken Evliya Çelebi Budin’de bir Kızılelma Sarayı, Estergon’da da bir Kızılelma Camii bulunduğunu belirtmektedir. Kanûnî Sultan Süleyman döneminde Habsburglar’la yapılan savaşlarda Beç (Viyana) kızılelması ortaya çıkar. III. Selim devrinde Nizâm-ı Cedîd’in kurulmasına karşı ayaklanan yeniçerilerin ağzından naklen Koca Sekbanbaşı’nın kaydettiği, “Hemen bize düşmanı göstersinler, dalkılıç olup düşman ordusuna dalarız, harap ederiz ve kralın tahtını tacını başına geçirip kızılelmaya dek gideriz” sözleri, bu sırada kızılelmanın yine muhayyel bir ülke olduğunu göstermektedir. Kızılelma efsanesinin yeniçeriler arasında da yaygın olduğu tahmin edilmektedir. Kanûnî’nin bir gün yeniçeri kışlasını dolaştıktan sonra, “Kızılelmada buluşuruz” diyerek askerin arasından ayrılması çeşitli kaynaklarda zikredilmektedir.

Bazı kaynaklarda kızılelma yerine “diyâr-ı Üngürüs” tabiri kullanılmıştır. Evliya Çelebi, Hayretî’nin, “Şâhım kızılelmayı ayva ile doldurdun” mısraıyla sona eren kıtasının Budin’de Kızılelma Sarayı diye meşhur binanın divanhânesinde celî hatla yazılı olduğunu söylerken Âşık Çelebi, sadece son mısraını kaydettiği bu dörtlüğün Beç seferine tarih düşürüldüğünü belirtmektedir. Aynı şekilde Nev‘î, Aşkî, Kandî, Sâbit ve Enderunlu Vâsıf’ın şiirlerinde de bu anlamda kızılelma tabirinin yer aldığı görülmektedir.

Ziya Gökalp’in 23 Kânunusâni 1328’de (5 Şubat 1913) Türk Yurdu’nda yayımlanan ünlü manzum hikâyesi “Kızılelma” ile bu kavram değişik bir muhteva kazanarak yeniden gündeme gelir. Tanzimat’tan sonraki yıllarda hemen hemen unutulmaya yüz tutan bu sembole yeni bir anlam kazandırmaya çalışan Ziya Gökalp’te kızılelma bu defa, çökmekte ve dağılmakta olan Osmanlı Devleti yerine bütün Türkler’in bir araya gelerek kuracakları ve yüzyıllardır özlemini çektikleri Turan ülkesiyle eş anlamda kullanılır. “Kızılelma” manzumesi, bütün Türkler tarafından heyecanla karşılandığı gibi bazı şarkiyatçıların da konuyla ilgilenmesine yol açar. Ziya Gökalp’ten birkaç yıl sonra Ömer Seyfeddin “Kızılelma Neresi?” adıyla yayımladığı hikâyede (YM, I, nr. 21, 29 [Teşrînisâni 1917], s. 418) “padişahın atının ayağının bastığı yer” diye gösterdiği kızılelmaya “erişilmek istenen ülke” şeklinde açıklık getirir. 1914’te Aka Gündüz Muhterem Katil adlı kitabında, Yahya Kemal de “Gedik Ahmed Paşa’ya Gazel” adlı şiirinde yer alan, “Çıktı Otranto’ya pür-velvele Ahmed Pâşâ / Tûğlar varsa gerektir Kızılelma’ya kadar” mısralarında yine bu ideali ortaya koyar. Cumhuriyet’ten sonraki yıllarda Hüseyin Nihal Atsız, Arif Nihat Asya, Necdet Sancar, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu gibi şair ve yazarlar da kızılelma motifini daha çok Ziya Gökalp’in kullandığı tarzda Türkçülük ideolojisi çevresinde ele alıp işlemişlerdir.

Kaynak: İslamansiklopedisi

The post Son Dakika Haberi: Selçuk Bayraktar’dan heyecanlandıran MİUS paylaşımı: KIZILELMA yolda appeared first on Memur70 Memurlar Kamudanhaber Memur Haber Sitesi.